zaman gazetesi röportaj

KÜLTÜR SANAT 16.05.2005  PAZARTESİ Fotoğrafın diliyle 20 yılın tarihi

Sayfalar dolusu yazıyı bir fotoğraf karesinde okuruz bazen. Kalemin tarif edemeyeceği anlara, duygulara rastlarız bu karelerde. Fotoğraftaki mekandan, insandan dinleriz olanı biteni.

 

20 yıldır çektiklerini 40 fotoğraflık bir seçkiyle albüme dönüştüren Ali Öz’ün fotoğraflarından da savaşı, şiddeti, barbarlığı ve ölümü dinliyoruz şimdi. ‘Niye savaş fotoğrafları çekiyorsunuz?’ sorusuna, ‘Savaşa karşı durabilmek için...’ cevabını alıyoruz. ‘Eyleme dönüşmeyen düşünce anlamsızdır.’ diyen Öz, ışık ve gölge yardımıyla yazıyor düşüncelerini. Hayata dair ne bulursa, gücü yettiğince fotoğraflayan, böylece insanlığa faydalı olmayı amaçlayan Öz, üretebildiği sürece anlamlı buluyor yaşamı. Ankara Siyasal Bilgiler Basın Yayın Yüksek Okulu mezunu Öz, 1979’da almış makinesini eline ve bir daha bırakamamış. Ankara’da ‘boyalı basın’ gerçeğiyle karşılaşınca can simidi gibi yapışmış fotoğrafa. ‘80’lerde herkes silahla dolaşırdı, ben fotoğraf makinesiyle’ diyen Öz, kendini ifade etme aracı olarak seçmiş fotoğrafı ve inanmış onun gücüne.

Albümde, 1999 Düzce depremini çocukların gözlerinden ve yıkıntılar arasında namaz kılan bir dedenin teslimiyetinden dinliyoruz. 2001 Ankara esnaf eylemine, 1988 Bergama köylülerinin direnişine; sayısız nevruza, mitinge, gözaltına, 1 Mayıs’a şahit oluyoruz. Kadınların gözyaşlarında da Irak, Nahçıvan ve Arnavutluk savaşlarını görüyoruz. Albümdeki fotoğraflar, Türkiye’nin toplumsal tarihine ışık tutmayı, belleklerde iz bırakmayı amaçlıyor. Politik belgesel türündeki fotoğraflarla geçmişe tanıklık eden Öz, “Yaşananlar unutulur, belgelenmezse.” diyor ve 80’lerden itibaren Türkiye’nin yaşadıklarını kare kare belgeliyor. Haber fotoğrafçısı; biçimi, ışığı, anlamı ve ‘kritik an’ı bir arada sunuyor. 23 yıllık gazetecilik hayatında hiçbir olaya geç kalmayan Öz’ün tek şikayeti, zamanın aceleciliği. Birçok basın kuruluşunda çalışan Öz, serbest foto-muhabir olarak sürdürüyor çalışmalarını. Antartist Yayıncılık’tan çıkan albüm, Türk Fotoğrafçıları Kütüphanesi’nin ikinci serisinde. 10 kitaptan oluşan seride Ali Öz’le birlikte Şakir Eczacıbaşı, Ozan Sağdıç, A. Halim Kulaksız, S. Haluk Uygur, Güler Ertan, İbrahim Demirel, Faruk Akbaş, Sıtkı Fırat ve Ersin Alok da var.

Jülide Karahan

16.05.2005
İstanbul